Podczas kupowania produktów spożywczych konsumenci najczęściej zwracają uwagę na cenę oraz datę przydatności do spożycia. Jednak w przypadku jaj nie tylko te informacje są przydatne – na każdym z nich widnieje ciąg cyfr i liter, który informuje o przynależności do konkretnej kategorii wagowej czy o rodzaju chowu. Klasyfikacja jaj według wagi to zagadnienie, które wymaga bardziej szczegółowego omówienia i to właśnie na tym skupimy się w dzisiejszym artykule.
Jaka jest klasyfikacja jaj spożywczych według wagi i rozmiaru? Klasyfikacja jaj w Unii Europejskiej – co warto wiedzieć? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w poniższym tekście. Zapraszamy!
Jaja – zdrowe i wartościowe produkty spożywcze
Jaja od wieków znane są w naszej kulturze jako symbol odrodzenia i kulinarny fundament Świąt Wielkanocnych. Jednak biorąc pod uwagę walory zdrowotne i smakowe, nie powinno ich zabraknąć w diecie stosowanej na co dzień – są bogatym źródłem m.in. wielu witamin, składników mineralnych i białka. Jedna sztuka zawiera ok. 75-80 kcal, przy czym większa część tej energii pochodzi z tłuszczu, na który składają się fosfolipidy, trójglicerydy, a także cholesterol.
Lecytyna, a więc najważniejszy z fosfolipidów występujących w jajkach działa korzystnie na układ nerwowy człowieka – usprawnia procesy zapamiętywania, polepsza koncentrację i wykazuje zbawienne działanie w stanach depresyjnych. Poza tym w jajach obecne są kwasy tłuszczowe o wysokiej zawartości Niezbędnych Nienasyconych Kwasów Tłuszczowych, witaminy A, D, E, K, witaminy z grupy B (biorące udział w prawidłowym widzeniu), a także żelazo i cynk. Co ważne, białko z jajka kurzego charakteryzuje się wysoką wartością biologiczną, przez co może być traktowane jako substytut mięsa w diecie wegetariańskiej.
Według oficjalnych zaleceń WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) spożycie jaj w okresie jednego tygodnia nie powinno przekraczać liczby 10 sztuk. W przypadku osób cierpiących na cukrzycę będzie to mniejsza ilość (biorąc pod uwagę związek między spożyciem jaj i problemami z lipidogramem). Jeszcze do niedawna twierdzono, że spożywanie jaj wiąże się z podwyższeniem poziomu cholesterolu we krwi, jednak prowadzone pod tym kątem badania nie potwierdziły tej tezy.
Klasyfikacja i znakowanie jaj
Każde jajo dostępne w sprzedaży detalicznej (a więc dla konsumentów, w sklepach) występuje ze specjalnym kodem informacyjnym, który zawiera szereg istotnych informacji i określa przynależność jaja do konkretnej klasy. Klasyfikacja jaj spożywczych określa ich rozmiar, sposób chowu kur, kraj pochodzenia oraz producenta. Z punktu widzenia klienta najważniejszym oznaczeniem pozostaje pierwsza cyfra na stemplu – to ona informuje, w jakich warunkach hodowana była kura, od której pochodzi konkretne jajko. Im mniejsza wartość, tym jest ono bardziej ekologiczne.
Posłużmy się następującym przykładem: X-PL-YYZZQQVV. Jakie znaczenie mają poszczególne elementy tego zapisu?
- X – sposób chowu kur wyrażony cyfrą, gdzie "0" oznacza jaja z produkcji ekologicznej, "1" z chowu na wolnym wybiegu, "2" z chowu ściółkowego, a "3" z chowu klatkowego;
- PL – kraj pochodzenia jaj;
- YY – kod województwa;
- ZZ – kod powiatu;
- QQ – kod działalności farmy;
- VV – kod hodowcy.
Rozmiary jaj – o czym warto wiedzieć?
Oznaczenia klasy jaj kurzych, sposobu chowu i pochodzenia uzupełnione są również o symbole informujące o rozmiarach jajek. Klasyfikacja jaj obowiązująca w Unii Europejskiej, ich etykietowanie, warunki życia kur czy normy produkcji określone są w poniższych dokumentach:
- dyrektywie 1999/74/WE Unii Europejskiej, która zawiera szczegółowe kryteria i wymagania dotyczące chowu niosek w systemach alternatywnych,
- rozporządzeniu Wspólnoty Europejskiej nr 589/2008, które zawiera m.in. klasyfikację jaj w Unii Europejskiej.
Drugi dokument rozróżnia jaja klasy A oraz B. Jaja klasy A charakteryzują poniższe cechy:
- przeznaczenie do sprzedaży detalicznej,
- nieuszkodzona, czysta skorupka o standardowym kształcie,
- komora powietrzna wewnątrz jaja o wysokości nie większej, niż 6 mm,
- żółtko widoczne bez wyraźnego zarysu i nieznacznie ruchome podczas obrotu jajkiem,
- białko przezroczyste i przejrzyste,
- brak zapachów i ciał obcych,
- rozwinięcie zarodka – niewidoczne.
Jaja klasy B to produkty, które nie mają cech charakterystycznych dla jaj klasy A, bądź też jaja A, które przestały je mieć. Warto pamiętać, że jaja B nie są wprowadzone do handlu detalicznego.
Klasyfikacja jaj spożywczych według wagi
Jakie są rozmiary jaj? Klasyfikacja jaj spożywczych klasy A według wagi prezentuje się następująco:
- klasa wagowa XL (jaja bardzo duże): masa ≥ 73 g;
- klasa wagowa L (jaja duże): masa 63-72 g;
- klasa wagowa M (jaja średnie): masa 53-62 g;
- klasa wagowa S (jaja małe): masa < 53 g.
Zgodnie z rozporządzeniem WE nr 589/2008, klasa wagowa podawana jest za pomocą odpowiednich liter lub nazw (lub przez ich połączenie), a także może być uzupełniona odpowiednimi zakresami wagowymi. Dopuszczalne jest też użycie dodatkowych oznaczeń, o ile nie będą one mylone z innymi literami lub opisami oraz będą zgodne z przepisami dyrektywy 2000/13/WE.
Czytaj dalej:
Czy kukurydza jest bezpieczna w żywieniu kur?
