Krowy należą do jednych z najczęściej hodowanych zwierząt w Polsce. Jak każde zwierzęta gospodarskie, są narażone na choroby. Niektóre z nich powodowane są przez zła dietę, a jedną z nich są wzdęcia u bydła. Jakie są najczęstsze błędy w żywieniu krów, które powodują u nich wzdęcia?
Wzdęć u krów nie należy lekceważyć, ponieważ w skrajnych przypadkach mogą doprowadzić nawet do śmierci zwierzęcia. Aby im przeciwdziałać, w pierwszej kolejności warto zwrócić uwagę na dietę zwierząt.
Co to są wzdęcia u bydła?
Wzdęcia u krów, czyli wzdęcia żwacza to niestrawność o ostrym przebiegu, która powoduje wytwarzanie i gromadzenie się gazów w przedżołądkach zwierząt. Pęcherzyki gazów mogą być rozmieszczone równomiernie w całej treści pokarmowej żołądka – wtedy mówi się o postaci pienistej wzdęcia lub nad treścią pokarmową, gdzie tworzą wtedy jeden, lub kilka dużych komór i rozdymają mocno górną część żwacza – to postać wielkokomorowa lub wielkopowierzchniowa.
Wzdęcia u bydła – przyczyny
Co powoduje wzdęcia u bydła? Przede wszystkim nieodpowiedni pokarm. Wzdęcia u bydła następują w wyniku podawania paszy, która silnie fermentuje w żołądku krowy. Do takich pasz należą:
- wyka,
- lucerna,
koniczyna, - liście kapusty,
- liście buraków,
- ziemniaki,
- śruty zbożowe.
Przyczyną wzdęć może być też pasza spleśniała, zgniła, przemarznięta lub przegrzana. Również taka, w której znajduje się zbyt mało surowego włókna lub ma zbyt miękką konsystencję, może powodować tę chorobę. Zwierzęta wypasane na zroszonych pastwiskach często wykazują takie objawy, jeśli przejście z żywienia oborowego na pastwiskowe nie jest przeprowadzane stopniowo. Bydło, które najpierw zje soczystą paszę, a potem zostanie dodatkowo napojone, również narażone jest na wzdęcia. Bardzo istotny jest, aby wybierać tylko sprawdzone pasze dla bydła, od polecanych producentów, oraz stosowanie ich zgodnie z zaleceniami.
Jak wyglądają wzdęcia u bydła?
Kilka godzin po spożyciu przez krowę łatwo fermentującej paszy, znacznie powiększają się jej powłoki brzuszne. W przebiegu wzdęcia pienistego są one obustronnie wysklepione, najwidoczniej w środkowej części brzucha. Z kolei, gdy chodzi o wzdęcie wielkopowierzchniowe, widoczne jest ono zwłaszcza w okolicy lewego dołu głodowego. Może być ono na tyle duże, że wystaje ponad linię grzbietu.
Wzdęte zwierzę jest osowiałe, zaniepokojone i przyjmuje przygarbioną postawę z wyciągniętą głową i szyją. Krowa nie chce jeść i mogą pojawić się u niej wymioty. Jej tętno wzrasta, a oddech przyspiesza. Błony śluzowe i oczy zwierzęcia mogą być przekrwione. Gdy chodzi o ciężkie przypadki, może ono wysuwać język i mieć ślinotok, ryczeć, stękać i mieć biegunkę. Choroba trwa od kilku do kilkunastu godzin. Czasami kończy się ona śmiercią. Następuje to wskutek zaburzenia ośrodka oddychania, pęknięcia żwacza lub przepony krowy.
Jak leczyć wzdęcia u bydła?
Należy upewnić się, że przyczyna problemu – czyli zła pasza – została odsunięta od chorego bydła. W lżejszych przypadkach może wystarczyć ustawienie krowy przodem wyżej, masaż jej powłok brzusznych i zimne okłady na lewy jej bok. Niestety często trzeba sięgnąć po bardziej inwazyjne środki.
W przypadku wzdęcia wielkopowierzchniowego konieczne może być usunięcie gazu sondą drucianą lub elastyczną. Jeśli to nie pomoże, używa się trokara, czyli narzędzia służącego do wprowadzania do tkanki zwierzęcia. Należy przebić nim żwacz. Miejsce, w które należy wprowadzić ostrze to lewa strona słabizny, widoczna dzięki silnemu wypukleniu powłoki brzusznej. Pochewka tokaru musi pozostać w krowie przynajmniej przez 2 godziny, aby gaz powoli się ulatniał. Nie należy zapomnieć o dezynfekcji rany po przeprowadzonym zabiegu. Po upuszczeniu gazu zaleca się dodatkowo podawać krowie środki przeciwfermentacyjne doustnie. Może to być woda wapienna, Tympachol lub Bioruminans.
Leczenie wzdęcia pienistego jest trudniejsze, ponieważ treść żołądkowa krowy wymieszana jest z pęcherzykami gazu. Nie da się więc go spuścić za pomocą tokaru. Zamiast tego stosuje się środki mające na celu zwiększenie napięcia powierzchniowego płyny żwacza, co pozwala na uwolnienie się gazu z pęcherzyków. Takie działania mają preparaty silikonowe, które podaje się krowom rozcieńczone z wodą za pomocą sondy, lub wlewając do gardła z butelki. Również oleje zwierzęce i roślinne mogą być skuteczne. Jeśli te środki okażą się niewystarczające, konieczne jest poddanie krowy zabiegowi chirurgicznemu usuwania treści pokarmowej żwacza, czyli rumenotomii.
Wszelkie zabiegi przy bydle powinien wykonywać weterynarz. Wezwanie go jest zalecane zawsze wtedy, kiedy masaże i zimne okłady nie dają rezultatów. Tokarowanie można przeprowadzić samemu, ale potrzebna jest po nim konsultacja weterynaryjna.
Wzdęcia u bydła – podsumowanie
Wzdęcia u bydła mogą być bardzo groźne i kończą się nawet śmiercią zwierzęcia. Ich przyczyną jest zazwyczaj zła dieta. Rośliny motylkowe, ziemniaki, śruty zbożowe, a zwłaszcza pasza zgniła, przemarznięta lub przegrzana mogą prowadzić do intensywnej fermentacji w żwaczu krowy i powstawaniu w nim gazów, a więc wzdęć. W takim przypadku, konieczna może być konsultacja weterynaryjna.
Sprawdź pełną ofertę sklepu KARMA, gdzie znajdziesz tylko rekomendowane pasze dla bydła od sprawdzonych producentów. Ofercie mamy też bogaty wybór dodatków paszowych dla bydła, pasze dla krów mlecznych oraz wiele więcej. Zapraszamy do zakupów!
Czytaj dalej:
